De circulaire ondernemers van het eerste uur werden vaak gedreven door een duidelijke missie. Zij wilden bijvoorbeeld bijdragen aan minder afval of minder CO2-uitstoot. “Vroeger lag de nadruk vooral op de ecologische noodzaak”, zegt Birgitta. “Dat is nog steeds belangrijk, maar we zien dat thema’s als grondstoffenzekerheid en onafhankelijkheid van internationale ketens veel prominenter zijn geworden. Door de huidige internationale ontwikkelingen staat afhankelijkheid van grondstoffen uit andere landen ineens hoog op de agenda. Dáár wil men iets aan doen.” Volgens Max wordt circulariteit meer en meer een strategische keuze: “Als ondernemers vertellen waarom ze circulair ondernemen, hoor je steeds minder vaak dat het puur om duurzaamheid gaat. Het wordt veel meer een commercieel en strategisch besluit. Bedrijven willen grip houden op hun grondstoffen en minder kwetsbaar zijn voor verstoringen in de keten.”
Van goed idee naar goed businessmodel
De innovatieve oplossingen van circulaire ondernemers beginnen vaak vanuit een maatschappelijke uitdaging. Denk aan het ontwikkelen van nieuwe productiemethoden voor biogassen en duurzame grondstoffen. Of aan innovaties die inspelen op het groeiende tekort aan vakmensen in de bouw of het verminderen van afval. “Het succes hiervan ontstaat pas wanneer die oplossing daadwerkelijk aansluit bij een concrete klantbehoefte”, zegt Max. “Die brug moeten ondernemers slaan. Ondernemers zijn vaak ontzettend gedreven. Dat is inspirerend, maar uiteindelijk moet je terug naar de vraag: welk probleem los ik op voor mijn klant? En welke prijs is de klant op lange termijn bereid om hiervoor te betalen? Daar zit de kern van een gezond businessmodel.”
Recycling krijgt een nieuwe betekenis
Een ontwikkeling die Birgitta opvalt, is de hernieuwde aandacht voor recycling. “In de circulaire economie lag de focus lange tijd op reparatie (upcycling), verhuur (product-as-a-servicemodellen) en levensduurverlenging. Recycling werd soms gezien als minder interessant. Door de geopolitieke ontwikkelingen zien we dat veranderen. Door de toenemende aandacht voor onze afhankelijkheid van kritieke grondstoffen zien we dat recycling weer interessanter wordt. Een initiatief als Droppie illustreert dat. Droppie zamelt afval van consumenten in via speciale recyclewinkels, waar consumenten geld krijgen voor plastic verpakkingen, textiel, frituurvet en olie, elektronische apparatuur en statiegelditems die zij gescheiden inleveren. Zo ontstaat een schonere en beter bruikbare stroom grondstoffen voor hergebruik.” Volgens Birgitta biedt Noord-Holland uitstekende kansen voor dit soort innovaties. “Met onze haven, de logistieke infrastructuur en de ruimte die hier beschikbaar is, kunnen we een belangrijke rol spelen in het verwerken en behouden van grondstoffen. Dat maakt de regio interessant voor ondernemers die werken aan nieuwe recyclingtechnologieën.”
Grote impact
ROM InWest richt zich binnen de circulaire economie specifiek op circulaire bouw, groene chemie en kritieke grondstoffen omdat in deze gebieden grote impact mogelijk is. Birgitta: “In de bouwsector ontstaan bijvoorbeeld innovaties die inspelen op het groeiende tekort aan vakmensen. Nieuwe technologieën maken processen efficiënter en verminderen de afhankelijkheid van schaars personeel. Zoals we bijvoorbeeld zien bij DryStack, een innovatieve manier om slimmer, schoner en sneller te metselen. Of HDO Groep, die met industriële houtbouw sneller en flexibeler woningen bouwt.” Binnen de groene chemie zien Birgitta en Max bedrijven die werken aan nieuwe productiemethoden voor biogassen en duurzame grondstoffen. Max: “Ook bedrijven zoals Phoenix Metals, dat staalslakken verwerkt en daarmee grondstoffen kan leveren aan batterijproductie, laat zien hoe circulaire oplossingen kunnen bijdragen aan strategische vraagstukken rond het terugwinnen van grondstoffen uit reststromen.”
De aantrekkingskracht van Noord-Holland
Dat ondernemers elkaar in Noord-Holland makkelijk vinden, zien Birgitta en Max allebei als een belangrijke kracht van de regio. “Er zijn veel kleine ecosystemen waar ondernemers, investeerders en kennisinstellingen elkaar ontmoeten”, zegt Max. “Mensen komen elkaar tegen in programma’s, workshops en netwerken. Daardoor ontstaan sneller nieuwe samenwerkingen.” Birgitta geeft een aantal voorbeelden: “Denk aan het platform Groene Chemie, Nieuwe Economie, dat de duurzame transitie in de maakchemie versnelt. Daar gebeurt veel rond de circulaire economie, net als binnen de Amsterdam Economic Board. En we hebben zelf een DigiC-ecosysteem ontwikkeld voor de bouw. Daar ontmoeten bedrijven elkaar en lossen bepaalde problemen samen op. Als ROM InWest zitten we in veel van die verschillende gremia. Door de veelheid aan initiatieven zien sommige ondernemers door de bomen het bos niet meer. Omdat wij het overzicht hebben, kunnen we ondernemers snel de weg wijzen.” Max ziet veel kansen voor Noord-Holland: “Het innovatiegehalte van deze regio is hoog. Er is veel talent beschikbaar en er zijn veel organisaties actief die ondernemers verder helpen. Daarbij zitten ook veel investeerders in deze regio. Dat alles maakt Noord-Holland tot een aantrekkelijke plek om een circulair bedrijf op te bouwen.”
Sterke ketens maken het verschil
Birgitta ziet daar een belangrijke rol voor ROM InWest: “Een circulaire ondernemer probeert vaak niet alleen een bedrijf op te bouwen, maar een compleet systeem te veranderen. Dat is een enorme opgave. Ze moeten leveranciers vinden voor reststromen, partners overtuigen om mee te doen én klanten vinden die hun oplossing willen afnemen. Dat maakt circulaire innovatie complexer dan veel traditionele businessmodellen. Juist daarom zet ROM InWest sterk in op het verbinden van partijen. Door ondernemers, kennisinstellingen, afnemers en investeerders samen te brengen, ontstaan sterkere ketens en groeit de kans op succesvolle opschaling.” Max zegt tot slot: “Wij kijken altijd naar de volgende stap die een ondernemer moet zetten. Wat is er nodig om verder te komen? Dat kan financiering zijn, maar ook een klantintroductie of een kritische vraag over het businessmodel. Uiteindelijk willen we ondernemers helpen om zich te richten op de dingen die op dat moment het meeste verschil maken. Met als uiteindelijke doel om maatschappelijke impact en economische waarde samen te laten komen.”
