Net als in heel Nederland, voelen ook Noord-Hollandse bedrijven dagelijks de gevolgen van de energiecrisis: netcongestie remt groei, de hoge energieprijzen maken het lastig om internationaal concurrerend te blijven en verduurzaming vraagt om andere keuzes. “Met alles wat er gebeurt in de wereld is de energietransitie relevanter dan ooit,” zegt Robin. “Niet alleen vanuit klimaatperspectief, maar ook vanuit een economische en geopolitieke noodzaak. Energieonafhankelijkheid en strategische autonomie worden steeds belangrijker.”
Noord-Holland voelt de druk van de energiecrisis
Dat de energietransitie urgent is, blijkt volgens Reynier uit de dagelijkse praktijk: “De netcongestie heeft grote impact. Nieuwe bedrijven kunnen zich moeilijker vestigen, bestaande ondernemingen kunnen niet uitbreiden en verduurzamingsplannen lopen vast. Dat kost de economie veel geld. Een deel van de oplossing zit in het verkleinen van de energiebehoefte om zo het energienet te ontlasten. Dat is een hele uitdaging. Zeker als je ziet dat de vraag naar elektriciteit alleen maar toeneemt door het gebruik van warmtepompen, elektrische voertuigen en datacenters die nog steeds gebouwd worden. Een ander, groter deel van de oplossing is het slimmer afstemmen van vraag en aanbod van energie. Bijvoorbeeld via software zoals flexibiliteitsplatformen of energiemanagementsystemen. Ook in hardware liggen mogelijkheden. Denk aan een warmtenet, alternatieve energiedragers (zoals waterstof of methanol) en batterijen die voor langere tijd energie kunnen opslaan.” Robin voegt toe: “Door al deze uitdagingen ontstaat er ruimte voor innovatieve ondernemers die oplossingen ontwikkelen voor een slimmer en toekomstbestendig energiesysteem.”
Op naar een slimme energiemix
Robin en Reynier zijn het erover eens dat vooral een combinatie van technologieën en innovaties het verschil gaat maken. Volgens Robin biedt die diversificatie perspectief. “Het besef groeit dat de toekomst draait om een slimme energiemix. De energietransitie is een complex systeem van elektronen en moleculen (biobrandstoffen, waterstof). Er komt steeds meer focus op welke energiedrager het beste past bij welke toepassing. In Noord-Holland zien we een breed palet aan innovaties ontstaan. Vooral opslagtechnologie ontwikkelt zich snel. Er ontstaan steeds meer verschillende vormen van energieopslag. Niet alleen lithiumbatterijen, maar ook ijzerluchtbatterijen, solid-state batterijen en oplossingen voor langetermijnopslag.”
Unieke combinatie in Noord-Holland
“Qua netcongestie behoort Nederland tot de zwaarst getroffen landen in Europa,” legt Reynier uit. “Als een ondernemer hier een oplossing werkend krijgt, dan heeft die zich bewezen in een van de moeilijkste markten van Europa. We spreken ondernemers uit het buitenland die juist naar Nederland komen omdat de uitdagingen hier zo groot zijn. Als een oplossing hier werkt, dan werkt het waarschijnlijk overal.” Volgens Robin profiteert Noord-Holland daarbij van een unieke combinatie van factoren. “In deze regio vind je grootschalige industrie met veel verduurzamingsvraagstukken, grote energieverbruikers zoals datacenters en mogelijkheden voor grootschalige energieopwekking door wind op zee. Verder hebben we kansen voor bijvoorbeeld methanolproductie. We hebben hier eigenlijk alle facetten van de energietransitie bij elkaar. Die diversiteit is interessant en maakt Noord-Holland tot een ideale testomgeving voor nieuwe technologieën.”
Obstakels voor groei
De kansen lijken legio. Toch blijft het voor veel innovatieve bedrijven lastig om door te groeien. Vooral hardwarebedrijven lopen tegen grote uitdagingen aan. “Voor softwarebedrijven is het vaak eenvoudiger,” zegt Reynier. “Met een paar miljoen euro kun je meestal al klanten en omzet realiseren. Maar als je een nieuwe industriële technologie ontwikkelt, dan heb je veel tijd en miljoenen euro’s nodig alleen al voor de eerste prototypes. Het probleem zit vooral in de fase tussen de eerste ontwikkeling en de eerste demonstratieprojecten. Daar ontbreekt vaak financiering. Daarnaast speelt regelgeving regelmatig een remmende rol. Vergunningstrajecten duren lang en innovatieve technologieën passen niet altijd binnen bestaande kaders.”
Geduldige investeerders
Precies in die financieringskloof, tussen eerste ontwikkeling en demonstratie, probeert ROM InWest het verschil te maken. Binnen dit speelveld ondersteunt ROM InWest ondernemers met financiering, begeleiding en netwerkontwikkeling. Robin: “De breedte van de energietransitie is terug te zien in de diversiteit aan bedrijven die we ondersteunen. Daarbij investeren we niet alleen in innovatieve bedrijven, maar helpen we bedrijven ook in hun groei, bijvoorbeeld door hen te begeleiden in verschillende acceleratieprogramma’s.” Volgens Reynier ligt de kracht van ROM InWest bij het investeren vooral in de combinatie van kapitaal, kennis en langetermijnbetrokkenheid. “Wij zijn geduldige investeerders,” zegt hij. “We stappen niet zomaar uit als het tegenzit. Juist bij complexe innovaties moet je ondernemers de tijd geven om te bouwen.” Daarnaast beschikt ROM InWest over een sterk netwerk binnen de regio. “We weten welke partijen actief zijn en kunnen verbindingen leggen tussen ondernemers, overheden en industrie,” aldus Robin. “Zo kijken we bijvoorbeeld samen met onze ecosysteempartners in het Noordzeekanaalgebied of we daar een fysieke locatie kunnen realiseren waar bedrijven die een innovatie hebben voor de verduurzaming van de industrie, hun pilots kunnen realiseren. Dat moet je met elkaar doen.”
Voortrekkersrol
Volgens Robin en Reynier staat één ding vast: de energietransitie is geen ‘nice to have’ meer, maar een economische noodzaak. Robin besluit: “Misschien is de huidige energiecrisis wel precies de versnelling die we nodig hebben om innovaties door te kunnen ontwikkelen. Daarin kan Noord-Holland een voortrekkersrol spelen.” Ambitieuze ondernemers in Noord-Holland die werken aan een innovatie die de energietransitie stimuleert, kunnen altijd contact opnemen met ROM InWest. Zo zetten we samen de volgende stap in het vinden van nieuwe mogelijkheden binnen de energiesector.
