Vrijwel alles werkt tegenwoordig digitaal: van het bedienen van stoplichten en bruggen tot aan industriële installaties en energievoorzieningen. Dat is ook logisch, vindt J. Wynne, algemeen directeur en mede-oprichter van P-X Systems. “Digitalisering brengt veel efficiëntie met zich mee”, zegt hij. “Maar de keerzijde is dat je hiermee ook kwetsbaar wordt. Diezelfde fijne efficiëntie is namelijk ook gunstig voor kwaadwillenden. Digitale verstoringen in de belangrijke fysieke processen in de samenleving hebben vaak een enorm effect omdat ze een ketenreactie veroorzaken. Als het internet een uur uitvalt, is dat vervelend. Maar als Schiphol uitvalt, ontstaat een kettingreactie die de hele maatschappij raakt. Of stel dat de bruggen in Noord-Holland niet meer bestuurbaar zijn omdat het digitale systeem gecompromitteerd is door derden. Hoe komt Defensie dan bij de basis in Den Helder? Digitalisering heeft organisaties efficiënter gemaakt, maar ook afhankelijker van elkaar. Een storing beperkt zich zelden tot één organisatie. In het ergste geval kan zo’n verstoring zelfs gevolgen hebben voor de nationale veiligheid.”
Naar het voorbeeld van de inlichtingen- en veiligheidsdiensten
Wynne kent het ‘dreigingslandschap’ als geen ander. Hij is al 25 jaar actief in de wereld van cybersecurity en heeft in die periode ook ervaring opgedaan binnen de wereld van internationale inlichtingen- en veiligheidsdiensten. Daardoor kent hij de sabotagerisico’s en weet hij hoe de toenemende digitalisering, de verslechterende geopolitieke verhoudingen en de opkomst van AI het dreigingslandschap ingrijpend hebben veranderd. Daaruit ontstond het idee voor P-X Systems, vertelt Wynne: “Het is onze missie om beveiligingsprincipes uit de wereld van inlichtingen- en veiligheidsdiensten beschikbaar te maken voor de commerciële sector. In die wereld wordt rekening gehouden met dreigingen waar reguliere organisaties doorgaans niet op zijn voorbereid. Door de veranderende wereld en het toenemende dreigingsniveau zijn beveiligingsprincipes die voorheen vooral in uitzonderlijke omgevingen werden toegepast, inmiddels onmisbaar voor iedere organisatie. Dat vraagt niet simpelweg om méér beveiliging, maar om een fundamenteel andere benadering. Vanuit die gedachte hebben we P-X Systems ontwikkeld. En gezien de huidige ontwikkelingen lijkt dat geen moment te vroeg.”
De oplossing van P-X Systems
De technologie van P-X Systems richt zich op Operational Technology (OT), ofwel de systemen die fysieke processen aansturen. Hun klanten zijn organisaties zoals netbeheerders, havens, provincies en andere beheerders van kritieke infrastructuur. Wynne: “Onze oplossing onderscheidt zich op meerdere fronten. Wij ontwikkelen zowel de hardware en software als de embedded systemen volledig in eigen beheer. Ons platform monitort industriële netwerken passief en beschikt daarnaast over een eigen communicatielaag. Valt de reguliere digitale communicatie uit, dan blijft het systeem functioneren via een zelfstandig radionetwerk. We hebben daarmee de volledige technologieketen in eigen regie. Zo kunnen we onafhankelijk opereren en bieden we een vorm van autonomie die in deze markt uitzonderlijk is.”
Noodzaak van digitale onafhankelijkheid
Volgens Wynne is de wereld fundamenteel veranderd sinds de start van P-X Systems in 2015. “Destijds was Europa voor veel cybersecurityoplossingen afhankelijk van technologie uit onder meer Israël en de Verenigde Staten. Inmiddels groeit het besef dat digitale autonomie steeds belangrijker wordt. Wij zijn een honderd procent Nederlands deeptech cybersecuritybedrijf. Dat is een voordeel, want voor de bescherming van je kritieke infrastructuur wil je niet afhankelijk zijn van technologie uit andere landen. Ik merk dat het bewustzijn rond cyberdreigingen groeit door de incidenten die in het nieuws komen. Die laten zien hoe digitaal kwetsbaar de samenleving inmiddels is geworden. Maar we zijn er nog niet. Er zijn nog te veel mensen die zich er niet bewust mee bezighouden. Gewoonweg omdat ze niet weten hoe groot de risico’s zijn.”
Erkenning
Ook het SecFund zag het onderscheidende karakter van de oplossing die P-X Systems biedt. Het SecFund, een samenwerking van het ministerie van Defensie, het ministerie van Economische Zaken & Klimaat en de regionale ontwikkelingsmaatschappijen (ROM’s, zoals ROM InWest), richt zich specifiek op dual-usebedrijven. Dit zijn bedrijven die producten of diensten ontwikkelen die zowel civiel als in de defensiesector kunnen worden toegepast. P-X Systems heeft onlangs een investering ontvangen van het SecFund, Damen Maritime Ventures en Savin Capital Partners. P-X Systems is het eerste bedrijf uit Noord-Holland waar het SecFund in investeert. Wynne: “Voor ons is de investering een belangrijke erkenning. Met dit bedrag kunnen we sneller de Europese markt op, zeker nu er nauwelijks concurrentie is. Wij willen laten zien dat Nederlandse deeptech wereldwijd het verschil kan maken.”
Een lange adem
De aanloop naar dit succes was lang en intensief. De afgelopen tien jaar stonden vooral in het teken van ontwikkelen en testen. P-X Systems verkreeg patenten in Europa en de Verenigde Staten. Daarna begon misschien wel de lastigste fase: het valideren en bewijzen dat de technologie daadwerkelijk werkt. Wynne: “Software kun je relatief snel testen. Maar als je onze technologie wilt valideren in een kerncentrale of bij een brug, praat je al snel over een tijdsbestek van jaren. De coronatijd heeft ook voor de nodige vertraging gezorgd. Alles zelf ontwikkelen en testen kost tijd. Heel veel tijd. Dat was soms best spannend. Gelukkig begint al het werk dat erin zit, zich nu uit te betalen. Zo worden op dit moment bijvoorbeeld alle bruggen en sluizen in Flevoland beschermd met onze technologie.”
Pleitbezorger van een sterk ecosysteem
Met P-X Systems maakt Wynne zich hard voor het beschermen van de kritieke systemen waar onze samenleving dagelijks van afhankelijk is. Maar technologie alleen is niet voldoende, vindt hij. “Door de toenemende digitale afhankelijkheid beperkt een storing zich zelden tot één organisatie. Samenwerking is daardoor haast net zo belangrijk voor de veiligheid. Daarom wil ik het gesprek blijven voeren over de veiligheid van onze samenleving. Wij excelleren in één onderdeel. Om de hele keten in beeld te krijgen, moet je de juiste stakeholders samenbrengen. Daarom pleiten we als P-X voor nauwere samenwerking tussen overheden, bedrijven, infrastructuurbeheerders, kennisinstellingen en partijen als ROM InWest. Dit is zeker van belang voor een provincie als Noord-Holland, waar zich veel kritieke infrastructuur bevindt zoals Schiphol, Havenbedrijf Amsterdam, verschillende datacenters en de marinebasis in Den Helder. Als gezamenlijk ecosysteem kun je elkaar versterken en Nederland weerbaarder maken.”
